پرسش ها و پاسخ های شهید مطهری

آیا پیغمبر در کارها و متد خودش از سعد و نحس ایام استفاده می کرد ؟

... این خودش مسئله ای است . ما برویم سیرهپیغمبر را از اول تا آخر ببینیم ، تمام کتبی را که شیعه و سنی در تاریخ پیغمبر نوشته اند مطالعه بکنیمببینیم آیا پیغمبر اکرم در روش و متود خودش یکی از چیزهایی که از آن استفاده می کرد مسئله سعد و نحس ایام بود یا نه ؟ مثلا آیا می گفت امروزدوشنبه است برای مسافرت خوب نیست . یا امروز سیزده عید نوروز است هرکس بیرون نرود گردنش می شکند آن هم از سیزده جانه از یک جا ؟! آیا چنینحرفهایی هست ؟ در سیره علی علیه السلام چطور ؟ در سیره ائمه علیهم السلام چطور ؟ما هرگز نمی بینیم که پیغمبر یا ائمه اطهار خودشاندر عمل از این حرفها یک ذره استفاده کرده باشند ، بلکه عکسش را می بینیم . در نهجالبلاغه هست که وقتی که علی ( ع (تصمیم گرفت برود به جنگ خوارج ، اشعث قیس کهآن وقت جزو اصحاب بود با عجله و شتابان آمد : یا امیرالمؤمنین ! خواهشمی کنم صبر کنید ، حرکت نکنید ، برای اینکه یکی از خویشاوندان من که منجم است یکحرفی دارد و می خواهد به عرض شما برساند . فرمود : بگو بیاید . آمد . گفت : یا امیرالمؤمنین ! من منجم ومتخصص شناختن سعد و نحس ایام . من در حسابهای خودم به اینجا رسیده ام که اگر شما الان حرکت کنید بروید به جنگ قطعاشکست می خورید و شما و اکثریت اصحاب شما کشته خواهند شد . فرمود : هر کس که تو را تصدیق بکندپیغمبر را تکذیب کرده ، این مزخرفات چیست
که می گویی ؟ ! اصحاب من ! سیروا علی اسم الله بگویید به نام خدا ، به خدااعتماد و توکل کنید و حرکت کنید بروید . علی رغم نظر این شخص ، همینالان حرکت کنیم برویم . و می دانیم که در هیچ جنگی علی ( ع ) به
اندازه این جنگ فاتح نشد .

این حدیث در وسائل است : عبدالملک بن اعین می آید خدمت امام صادق(ع). عبدالملکبرادر زراره است و خودش هم از راویان بزرگ و مرد عالمی است . او نجوم خواندهبود و به همین جهت به این چیزها عمل می کرد .
کم کم احساس کرد برای خودش مصیبتدرست کرده ، مثلا از خانه می آید بیرون ، یک وقت می بیند که امروز قمر در عقرب است ، اگر بروم چنین خواهد شد، یک روز می بیند فلان ستاره از جلویش درآمد ، کم کم خود بیچاره اش احساس کرد که دست و پایش به کلی بسته شده است .

روزی آمد خدمت امام صادق ( ع ) و عرض کرد : یا ابن رسول الله ! منمبتلا شده ام به نجوم احکامی ( 1 ) . من کتابهایی در این زمینه دارم و کم کم احساس می کنم که مبتلا شده ام ، اصلاگرفتار شده ام و تا به این کتابها مراجعه نکنم در هیچ کاری نمی توانم تصمیم بگیرم . تکلیف من چیست ؟ امام صادق با تعجب فرمود : تو از اصحاب ما ، تو راویروایات ما به این
چیزها عمل می کنی ؟ ! بلهیا ابن رسول الله .

فرمود : الان بلند شو برو منزل ، به محض رسیدن ،تمام این کتاب ها را آتش بزن ، و دیگر نبینم که حتی به یک کلمه از این حرفها عمل کرده ای .

علی رغم یک سلسله روایات که دراین زمینه هست ، ما یک سلسله روایات دیگر داریم که در تفسیر المیزان در ذیل یکی از آیات سوره فصلت: « فی ایام نحسات » ( 2 )ذکر شده است . از مجموع روایاتی که از اهل بیت اطهار رسیده است اینمطلب استنباط می شود که این امور یا اساسا اثر ندارد و یا اگر هم اثردارد توکل به خدا و توکل به پیغمبر و اهل بیت پیغمبر اثر اینها را ازبین می برد . بنابراین یک مسلمان ، شیعه واقعی ، در عمل به این امور اعتنا نمی کند ، اگر می خواهد برود مسافرت ، صدقه بدهد ، بهخدا توکل کند ، به اولیای خدا توسل بجوید و به هیچیک از این امور اعتنا نکند .

از همهبالاتر این است که شما ببینید در تاریخ پیغمبر و ائمه اطهار آیا یک دفعههم اتفاق افتاده که خود آنها به این مسائل عمل بکنند ؟ !

(سیری در سیره نبوی)

پاورقی :
. 1 البته نجوم ریاضی غیر از نجوم احکامی است ، اشتباه نشود ، دو نجوم داریم .نجوم ریاضی یعنی حساب خسوف و کسوف و امثال اینها ، و جزءریاضیات است . نجوم احکامی است که بی اعتبار است .
. 2 آیه . 16